MENU
dieta cukrzycowa

Wyświetleń: 5789 Wybrane diety

Dieta przy cukrzycy stopnia 2

Ocena: 4.6/5.0

Co jeść przy cukrzycyPrzyczyna występowania cukrzycy typu 2 nie jest  jednoznacznie zbadana.

Najprawdopodobniej, podobnie jak w przypadku typu 1 odgrywają tutaj rolę czynniki dziedziczne (genetyczne). Istnieje także związek pomiędzy otyłością a cukrzycą typu 2, co nie znaczy, że otyłość zawsze prowadzi do cukrzycy. Typ 2 cukrzycy jest zaburzeniem dotykającym od 2 do 15% populacji.
U wszystkich osób z cukrzycą typu 2 na początku choroby trzustka wciąż produkuje insulinę, ale nie wydziela jej proporcjonalnie do zwiększającego się stężenia glukozy we krwi. U części z nich będzie ją produkować do końca życia.
Drugą bardzo ważną przyczyną podwyższonego stężenia cukru we krwi jest obniżona wrażliwość komórek mięśni na insulinę. Zmniejsza się więc wykorzystanie glukozy przez te komórki. Ta redukcja aktywności insuliny nazywana jest „insulinoopornością”. Objawy cukrzycy typu 2 są mniej wyraźne, dlatego ta postać choroby jest często uważana za „łagodniejszą” od cukrzycy typu 1.
Jednak cukrzyca typu 2 musi być traktowana poważnie, ponieważ nie rozpoznawana przez długi czas może spowodować poważne zagrożenie dla zdrowia.
Cukrzyca typu 2 to choroba, którą we wstępnej fazie można leczyć dietą – bez stosowania leków (tylko za zgodą lekarza prowadzącego).

 

W portalu BadamySie.pl możesz wykupić konsultację dietetyka.

 

DIETA W CUKRZYCY TYPU II

Zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 2013r.

Cukrzyca to choroba charakteryzująca się przewlekłą hiperglikemią powstającą na skutek upośledzonego wydzielania i/lub działania insuliny. Choroba ta może skutkować zaburzeniem czynności oraz uszkodzeniem oczu, serca, nerek, naczyń krwionośnych oraz miażdżycą.

 Objawy, które mogą świadczyć o występowaniu cukrzycy to:

  •    zwiększone pragnienie
  •    nasilone oddawanie moczu
  •    wzmożona senność
  •    zwiększone łaknienie
  •    zaburzenia widzenia
  •    osłabienie
  •    zmniejszenie masy ciała
  •    stany zapalne i zmiany ropne na skórze i narządach płciowych

 

 

Prawidłowa glikemiapoziom glukozy we krwi badanie
na czczo to wartość poniżej
100 mg/dl.

PAMIĘTAJ !

  • Każda osoba powyżej 45 r. ż. powinna wykonywać badanie w kierunku cukrzycy RAZ NA TRZY LATA.
  • Jeśli masz nadwagę, otyłość, jesteś osobą mało aktywną fizycznie, masz nadciśnienie, zaburzony profil  lipidowy, zespół policystycznych jajników lub ktoś z Twojej rodziny choruje na cukrzycę – bez względu na wiek badanie w kierunku cukrzycy należy wykonywać RAZ W CIĄGU ROKU.

Skuteczna terapia cukrzycy to uzyskanie pożądanych wartości w zakresie glikemii, masy ciała, ciśnienia tętniczego oraz lipidogramu.

 Dlatego niezbędnym elementem wspomagającym farmakoterapię cukrzycy jest stosowanie odpowiedniej diety, która pozwala na kontrolę wymienionych wyżej parametrów i ma ogromne znaczenie w prewencji powikłań cukrzycy i poprawie ogólnego stanu zdrowia.

DIETA CUKRZYKA = ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA

Dieta chorego na cukrzycę powinna uwzględniać zasady prawidłowego żywienia, które obowiązują zarówno osoby zdrowe, jak i chore.

Praktyczne zalecenia zdrowego żywienia według ekspertów Instytutu Żywności i Żywienia:

  • Dbaj o różnorodność spożywanych produktów.
  • Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.
  • Produkty zbożowe powinny być dla ciebie głównym źródłem energii (kalorii).
  • Spożywaj codziennie co najmniej 2 duże szklanki mleka. Mleko można zastąpić jogurtem, kefirem, a częściowo także serem.
  • Mięso spożywaj z umiarem.
  • Spożywaj codziennie dużo warzyw i owoców.
  • Ograniczaj spożycie tłuszczów, w szczególności zwierzęcych, a także produktów zawierających dużo cholesterolu i izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych.
  • Zachowaj umiar w spożyciu cukru i słodyczy.
  • Ograniczaj spożycie soli.
  • Pij wystarczającą ilość wody.
  • Nie pij alkoholu.

 

CELE ŻYWIENIA W CUKRZYCY

Cele leczenia żywieniowego w cukrzycy typu 2 to utrzymanie dobrej kontroli metabolicznej choroby, oraz  redukcja nadmiaru masy ciała i utrzymanie pożądanej masy ciała chorego.

Dieta powinna mieć odpowiednią kaloryczność w zależności od wieku, aktualnej masy ciała, poziomu aktywności fizycznej. W przypadku osób otyłych lub z nadwagą należy dążyć do powolnej, ale systematycznej (0,5 – 1,0 kg/ tydzień) redukcji masy ciała – stosując dietę o zmniejszonej kaloryczności z uwzględnieniem indywidualnych preferencji żywieniowych i kulturowych pacjenta.

W celu redukcji masy ciała nie należy stosować źle zbilansowanych diet, na przykład niskowęglowodanowych (< 130 g węglowodanów dziennie). Diety te wprawdzie redukują masę ciała i zmniejszą glikemię, ale stosowane przez dłuższy czas stopniowo prowadzą do miażdżycorodnego sposobu żywienia. Zbyt duża podaż białka może potencjalnie prowadzić do uszkodzenia nerek.

 

SPOŻYCIE WĘGLOWODANÓW

Chorzy na cukrzycę powinni zwrócić szczególną uwagę na ograniczenie do minimum spożycia węglowodanów prostych  oraz kontroli ogólnej ilości spożywanych węglowodanów w całej diecie i poszczególnych posiłkach.

Węglowodany powinny zapewniać  40–50% wartości energetycznej diety (głównie o niskim indeksie glikemicznym (< 50 IG)).

Indeks glikemiczny określa szybkość wzrastania stężenia glukozy we krwi po spożyciu danego produktu.

Indeks glikemiczny dla glukozy = 100%

Do produktów o niskim indeksie glikemicznym należą:

pieczywo pełnoziarniste, makaron razowy, kasza gryczana, ryż pełnoziarnisty, płatki zbożowe, groszek zielony, marchewka surowa, suche nasiona roślin strączkowych, jabłka, grejpfruty, świeże morele, mleko i niskotłuszczowe produkty mleczne, warzywa zielone, pomidory, bakłażany, cukinia, czosnek, cebula.

Rodzaj produktów oraz technologia ich przyrządzania mogą wpływać na IG, np.:

  • ryż brązowy ma niższy IG niż ryż biały
  • ziemniaki gotowane mają niższy IG niż pieczone
  • warzywa surowe mają niższy IG niż gotowane

 

Diabetykom dozwolone jest używanie sztucznych substancji słodzących jako substytutów cukru:

  • Aspartam – 40 mg/ kg masy ciała/ dobę – do potraw i napojów, których temperatura nie przekracza 60°C
  • do gotowania i pieczenia zaleca się Acesulfam K
  • nie zaleca się, aby jako zamiennika cukru używać fruktozy

Bardzo ważna jest odpowiednia podaż błonnika pokarmowego na poziomie 25-40 g. Szczególnie zalecane są rozpuszczalne w wodzie frakcje błonnika pokarmowego (pektyny, beta glukany).

Dobrym źródłem błonnika w diecie są płatki zbożowe i pełne ziarna zbóż, owoce, warzywa i nasiona roślin strączkowych.

Podstawowe prozdrowotne właściwości błonnika pokarmowego to:

 

zwiększanie zawartości treści pokarmowej oraz masy stolca, co powoduje skrócenie czasu pasażu jelitowego i zwiększenie częstotliwości wypróżnień i zapobiega zaparciom.

stymulacja rozwoju flory bakteryjnej jelita grubego i utrzymanie odpowiednich proporcji między bakteriami gnilnymi a bakteriami probiotycznymi

wpływ na metabolizm cholesterolu poprzez wiązanie kwasów żółciowych oraz wzrost lepkości
w jelicie, co powoduje zmniejszenie resorpcji zwrotnej tych kwasów i wzrost ich wydalania z kałem
= działanie hipocholesterolemiczne

wpływ na wchłanianie węglowodanów przyswajalnych powodując obniżenie poposiłkowej glikemii,
co skutkuje obniżeniem sekrecji insuliny

 

PAMIĘTAJ !

Najszybciej stężenie glukozy we krwi wzrasta po spożyciu węglowodanów prostych (jednocukrów), które w diecie cukrzyka powinny być ograniczone do minimum.

 

Produkty o dużej zawartości cukrów prostych, których należy unikać to:

  • soki owocowe
  • miód, dżemy, konfitury
  • cukier rafinowany
  • słodycze
  • słodzone napoje gazowane typu cola, tonic i inne

SPOŻYCIE TŁUSZCZÓW

Tłuszcze powinny zapewnić 30–35% wartości energetycznej diety.

Należy ograniczać spożycie tłuszczów nasyconych – powinny  one stanowić mniej niż 10% wartości energetycznej diety. Jeżeli oprócz cukrzycy występują zaburzenia lipidowe (cholesterol LDL ≥ 100 mg/dl) ilość tę należy zmniejszyć do < 7%. Część tłuszczów nasyconych można zastąpić węglowodanami o niskim indeksie glikemicznym.

Na regulację zaburzeń lipidowych korzystnie wpływa podaż tłuszczów jednonienasyconych na poziomie 10–15% wartości energetycznej diety i tłuszczów wielonienasyconych: 6–10% wartości energetycznej diety, w tym kwasów tłuszczowych omega-6: 5–8% oraz kwasów tłuszczowych omega-3: 1–2%.

W profilaktyce miażdżycy ważną rolę odgrywa niski stosunek kwasowa n-6 do n-3 w diecie. Polskie Forum Profilaktyki przyjmuje, że stosunek ten powinien wynosić poniżej 4:1. 

Cholesterol w diecie należy ograniczyć do 300 mg/d, a u chorych charakteryzujących się stężeniem cholesterolu frakcji LDL 100 mg/dl zmniejszyć do < 200 mg/d.

Kolejne ograniczenie dotyczy spożycia izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych, które powinny być całkowicie wyłączone z diety.

 

Tłuszcze zalecane dla osób z cukrzycą to:

  • oliwa z oliwek
  • olej rzepakowy
  • margaryny miękkie do smarowania pieczywa (w umiarkowanych ilościach)
  • oleje (w umiarkowanych ilościach):  słonecznikowy, kukurydziany, sojowy, z pestek winogron, krokoszow

Tłuszcze, których należy unikać to:

  • wszystkie tłuszcze pochodzenia zwierzęcego (masło, słonina, smalec, łój)
  • tłuszcze trans zawarte w produktach produkowanych z twardych margaryn, np. wypieki cukiernicze, chipsy.
  • olej palmowy i kokosowy

SPOŻYCIE BIAŁKA

Udział energetyczny białek w diecie powinien wynosić 15–20%, przy czym stosunek białka zwierzęcego do białka roślinnego powinien wynosić co najmniej 50/50%.

 

Białka należą do najważniejszych składników pokarmowych, które stanowią zasadniczy element budowy wszystkich tkanek ustrojowych. Są podstawowym materiałem budulcowym naszego organizmu.
Należy jednak pamiętać, że nadmierne spożycie białka może negatywnie wpływać na czynność nerek. Zwiększając przesączanie kłębuszkowe, może sprzyjać rozwojowi nefropatii cukrzycowej. Osoby z nefropatią cukrzycową w zależności od wydolności nerek, powinny mieć ustalone nieco niższe zapotrzebowanie na ten składnik pokarmowy.

 

Źródłem pełnowartościowego białka są:

  • chude gatunki mięsa :cielęcina, wołowina,
  • mięso z królika, mięso z kurczaka i indyka (spożywane bez skóry)
  • wędliny drobiowe
  • chude gatunki ryb
  • mleko i jego przetwory (bez dodatku cukru)
  • jaja (2-3 na tydzień)

Najbardziej wartościowe źródła białka roślinnego to: suche nasiona roślin strączkowych: groch, fasola, soja, soczewica.

 

ALKOHOL

Należy pamiętać, że  spożywanie alkoholu przez chorych na cukrzycę nie jest zalecane. Alkohol hamuje uwalnianie glukozy z wątroby i w związku z tym jego spożycie (zwłaszcza bez przekąski) może sprzyjać rozwojowi niedocukrzenia. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia hipoglikemii, alkohol powinien być spożywany łącznie z posiłkiem.

Dopuszczalne  spożycie czystego alkoholu etylowego to maksymalnie 20 g/d. przez kobiety i 30 g/d. przez mężczyzn. Picie alkoholu przez diabetyków z dyslipidemią (hipertriglicerydemią), neuropatią i z zapaleniem trzustki w wywiadzie jest całkowicie zabronione.

Przeciwwskazane jest również spożywanie alkoholu równocześnie z takimi lekami jak: pochodne sulfonylomocznika, sulfonamidy,  salicylany i leki betaadrenergiczne.

Uwaga !

Należy podkreślić, iż regularne spożywanie alkoholu, nawet w umiarkowanych

ilościach, nie jest zalecane jako metoda profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych.

 

SÓL

W diecie cukrzyka należy ograniczyć spożycie soli kuchennej do 5-6 g/d (płaska łyżeczka soli). Osoby z umiarkowanym nadciśnieniem tętniczym do 4,8 g/d, chorzy z nadciśnieniem tętniczym i nefropatią do 4 g/dobę.

 

ZALECANE TECHNIKI KULINARNE 

Przygotowując potrawy pamiętać należy, że mamy do dyspozycji wiele możliwości. Należy jednak tak przyrządzać potrawy, aby nie zwiększać ich kaloryczności, czyli unikać smażenia w głębokim tłuszczu.
Do wyboru pozostaje nam zatem:

  • gotowanie w wodzie
  • gotowanie na parze
  • pieczenie w folii, pergaminie
  • przyrządzanie potraw z rusztu, grilla

AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Nieodłącznym elementem terapii cukrzycy jest regularny wysiłek fizyczny, ponieważ korzystnie wpływa na wrażliwość tkanek na insulinę, kontrolę glikemii, profil lipidowy oraz ułatwia odchudzanie.

Szczegółowe zalecenia dotyczące aktywności fizycznej: 

wysiłek fizyczny powinien być umiarkowany i regularny, podejmowany co najmniej co 2–3 dni (najlepszy efekt mają codzienne ćwiczenia)

rozpoczynając intensywną aktywność fizyczną, należy przez 5–10 minut wykonywać ćwiczenia wstępne, a na zakończenie treningu— ćwiczenia uspokajające

najlepszą formą wysiłku w grupie chorych na cukrzycę typu 2 w wieku > 65. rż. i/lub z nadwagą jest szybki (do zadyszki) spacer, 3–5 razy w tygodniu (ok. 150 min tygodniowo)

odpowiednią formą wysiłku u osób z cukrzycą, przy współwystępowaniu nadwagi/otyłości, w każdym wieku jest „nordic walking

należy zadbać o odpowiednie uzupełnianie płynów w czasie wysiłku fizycznego (szczególnie przy wysokiej temperaturze otoczenia)

! Uwaga !

Należy jednak pamiętać, że każdy wysiłek fizyczny może zwiększać ryzyko ostrej lub opóźnionej hipoglikemii (obniżenia poziomu cukru we krwi poniżej 60 mg/dl). Alkohol spożyty przed treningiem może zwiększać ryzyko wystąpienia hipoglikemii) po wysiłku.

Każda osoba trenująca powinna dbać o higienę stóp i zakładać wygodne obuwie – aktywność fizyczna stwarza ryzyko uszkodzenia stóp u osób z cukrzycą, czego powikłaniem może być utrudnione gojenie ran i rozwój tzw. „stopy cukrzycowej”.

 

Praktyczne wskazówki żywieniowe w cukrzycy typu II:

Posiłki należy spożywać regularnie, 4-6 razy dziennie, o stałych porach.

Wskazane jest utrzymanie względnie odpowiednich ilości węglowodanów i kalorii w poszczególnych posiłkach.

 

Zalecany rozkład energii w poszczególnych posiłkach dla chorego na cukrzycę, w zależności od liczby posiłków dziennie:

Rodzaj posiłku

6 POSIŁKÓW

5 POSIŁKÓW

4 POSIŁKI

I ŚNIADANIE

20-25 %

25 %

30 %

II ŚNIADANIE

10 %

10 %

15 %

OBIAD

25-30 %

25-30 %

30 %

PODWIECZOREK

10 %

10-15 %

KOLACJA

20 %

25 %

25 %

POSIŁEK PRZED SNEM

10 %

 

Nie jest wskazane wprowadzanie specjalnych produktów spożywczych, czyli tzw. „dla diabetyków”.

Dieta chorego na cukrzycę nie rożni się istotnie od diety osoby zdrowej, z tym, że obie diety muszą być zgodne z zasadami zdrowego żywienia.

 

Wybór produktów spożywczych w profilaktyce i leczeniu cukrzycy:

Produkty spożywcze

ZALECANE

OGRANICZANE

PRZECIWWSKAZANE

Produkty zbożowe

pieczywo razowe, chleb chrupki, płatki owsiane, otręby, musli
(bez dodatku cukru), kasze gruboziarniste: gryczana, jęczmienna, pęczak, jaglana, ryż brązowy, makaron brązowy,

ryż biały, makaron biały, płatki kukurydziane

rogaliki francuskie, pieczywo białe, słone paluszki, krakersy

Warzywa

warzywa świeże i mrożone, soki warzywne

ziemniaki

frytki, warzywa konserwowe, chipsy,

Owoce

owoce świeże i mrożone, owoce konserwowe (niesłodzone)

owoce suszone, soki owocowe

owoce kandyzowane
i w syropie

Nabiał

mleko odtłuszczone, ser biały chudy lub półtłusty, jogurt naturalny, kefir chudy, maślanka, serwatka, białko jaja,

mleko półtłuste, sery: brie, camembert, mozarella, feta, sery żółte o obniżonej zawartości tłuszczu, jaja (2 na tydzień).

tłuste mleko, mleko skondensowane, zabielacze do kawy, śmietana, sery pełnotłuste, jogurt pełnotłusty

Ryby i owoce morza

ryby z rusztu, grilla, pieczone, gotowane, w galarecie
(bez skóry)

ryby smażone na oleju rzepakowym, małże i homary

ryby smażone na innych tłuszczach, kawior, krewetki, kalmary

Mięso

indyki i kurczaki (bez skóry), cielęcina, bardzo chuda wołowina i jagnięcina, króliki, dziczyzna

wędliny typu polędwica i szynka (bez tłuszczu), wędliny drobiowe, wieprzowe, wołowe, bardzo chuda wieprzowina (np. schab środkowy lub polędwiczki)

mięso z widocznym tłuszczem, gotowe mięso mielone, kaczki, gęsi, kiełbasy, salami, pasztety, wątroba.

Nasiona roślin strączkowych

fasola, groch, soja, soczewica

Tłuszcze

olej rzepakowy, oliwa z oliwek

olej słonecznikowy, kukurydziany, sojowy, z pestek winogron, krokoszowy, margaryny miękkie, margaryny o zmniejszonej zawartości tłuszczu

masło, smalec, słonina, łój, tłuszcz spod pieczeni, margaryny twarde, olej palmowy i kokosowy

Zupy

zupy warzywne, chude wywary mięsne

zupy zaprawiane śmietaną
i innymi tłuszczami

Desery

wszystkie orzechy i migdały (niesolone), sałatki owocowe (bez dodatku cukru), galaretki, kisiele, budynie na mleku chudym
(bez dodatku cukru)

dżem niskosłodzony

lody, kremy, torty, wyroby cukiernicze (no. ciastka, paszteciki), czekolada, batony czekoladowe, cukierki, sosy na śmietanie lub maśle, wiórki kokosowe, orzechy solone,

Napoje

woda, kawa filtrowana lub instant, zbożowa, herbata czarna, zielona, biała, herbatki owocowe i ziołowe,

alkohol, kakao, niskotłuszczowe napoje czekoladowe niesłodzone

czekolada, kawa (po turecku, ze śmietanką), napoje słodzone

Sosy i przyprawy

pieprz, musztarda, chrzan, przyprawy korzenne, zioła, koncentrat pomidorowy

sosy sałatkowe niskotłuszczowe, (np. na bazie chudego jogurtu)

majonez, sosy i kremy sałatkowe, sosy do mięsa
i ryb zawierające tłuszcz, sól dodana

 

Portal wiedzy

Tagi: , ,

Dodaj komentarz

FB
Badania laboratoryjne krwi, USG, konsultacje, rehabilitacja. Laboratorium, godziny pracy, przygotowanie do badań, ceny, interpretacja wyników.